مىپنداشتند و خليفه او را نخستين پاسخگو در بازداشتن شورشيان به شمار مىآورد . هيچ كس در سرتاسر جهان اسلام از چنين مشكلى رنج نمىبرد . امام عليه السّلام از دو جهت با اين مشكل درگير بود و تلاش‌هايش در رهايى از آن بىثمر ماند و به جايى راه نبرد . « 1 » عقّاد مىگويد : « با وجود اين ، امام عليه السّلام بهترين تصميمى را گرفت كه در چنين موقعيت‌هاى تناقض‌آميز ، امكان‌پذير بود . . . شورشيان نزد امام على عليه السّلام آمدند و به امام عليه السّلام پيشنهاد بيعت كردند ولى امام عليه السّلام به بدترين گونه از آنها استقبال كرد و به آنها هشدار داد كه اگر دوباره بازگشتند مجازات تباهى در زمين را بر آنها اجرا خواهد كرد . « 2 » معاويه بهتر از عقّاد به اين واقعيت آگاه بود ، ليكن تنها راه دروغ و بهتان بستن به امام عليه السّلام را در پيش گرفت .

--> ( 1 ) . عبقرية الامام : فصل « البيعة » . ( 2 ) . همان .